Verschil UN 3480 en UN 3481: welk etiket hoort bij jouw lithiumbatterijen?

Het verschil tussen UN 3480 en UN 3481 zit in één vraag: reist de batterij los, of zit hij in of bij een apparaat? Losse lithium-ionbatterijen krijgen UN 3480. Lithium-ionbatterijen in of samen met apparatuur krijgen UN 3481. Voor lithium-metaal geldt hetzelfde patroon, met UN 3090 en UN 3091.

In deze gids lees je welk UN-nummer bij welke batterij hoort, waarom het lithiumbatterij-kenmerk iets anders is dan het gevaarsetiket 9A, welke maat het kenmerk moet hebben, en wanneer je het helemaal niet nodig hebt. Dit gaat over vervoer over de weg, onder ADR. Luchtvracht (IATA) en zeevracht (IMDG) kennen eigen eisen; die staan hier niet in.

• Wat is het verschil tussen UN 3480 en UN 3481?
• Welk UN-nummer hoort bij welke batterij?
• Gevaarsetiket 9A of lithiumbatterij-kenmerk?
• Welke maat moet het lithiumbatterij-kenmerk hebben?
• Waarom onze sticker blanco UN- en telefoonvelden heeft
• Wanneer heb je het kenmerk niet nodig?
• Beschadigde, defecte en afgedankte batterijen
• Wat je nodig hebt
• Kort samengevat
• Veelgestelde vragen over lithiumbatterijen verzenden

Wat is het verschil tussen UN 3480 en UN 3481?

UN 3480 is het UN-nummer voor losse lithium-ionbatterijen; UN 3481 is het nummer voor lithium-ionbatterijen in of samen met apparatuur. De praktijkvraag is dus: zit de accu in het apparaat, of ligt hij los in de doos? Zit hij erin — of gaat hij los mee in dezelfde verpakking als het apparaat waar hij bij hoort — dan is het UN 3481. Gaan er alleen batterijen op transport, zonder apparaat, dan is het UN 3480.

"In" en "bij" vallen onder hetzelfde nummer. ADR 5.2.1.9.2 spreekt van batterijen die "contained in, or packed with" apparatuur zijn; die krijgen UN 3091, UN 3481 of UN 3552, al naar gelang het batterijtype. Met "apparatuur" bedoelt bijzondere bepaling 188 het toestel waaraan de cellen of batterijen stroom leveren.

Welk UN-nummer hoort bij welke batterij?

Zes nummers, drie batterijtypes, steeds hetzelfde patroon: het lage nummer is los, het hoge nummer is in of samen met apparatuur. De benamingen hieronder komen uit tabel A van ADR-hoofdstuk 3.2.

UN-nummer	Officiële benaming	In de praktijk
UN 3480	Lithium-ionbatterijen (incl. lithium-ionpolymeer)	Alleen batterijen of cellen, zonder apparaat
UN 3481	Lithium-ionbatterijen in of samen met apparatuur	Accu zit in het apparaat, of gaat los mee in dezelfde verpakking
UN 3090	Lithium-metaalbatterijen (incl. lithiumlegering)	Alleen lithium-metaalbatterijen of -cellen
UN 3091	Lithium-metaalbatterijen in of samen met apparatuur	In het apparaat, of los mee in dezelfde verpakking
UN 3551	Natrium-ionbatterijen met organische elektrolyt	Los; sinds ADR 2025 een eigen nummer
UN 3552	Natrium-ionbatterijen in of samen met apparatuur	In het apparaat, of los mee in dezelfde verpakking

Ion of metaal: hoe je dat ziet

Lithium-ion is de oplaadbare soort: gereedschapsaccu's, laptops, powerbanks. De drempels voor dit type staan in wattuur (Wh) en dat getal staat meestal op de accu zelf. Lithium-metaal is meestal niet-oplaadbaar — denk aan knoopcellen en batterijen in meetapparatuur — en daar staan de drempels niet in Wh maar in gram lithium.

Bijzondere bepaling 188 geldt onder meer bij ten hoogste 20 Wh per lithium-ioncel en 100 Wh per lithium-ionbatterij, of 1 gram lithium per lithium-metaalcel en 2 gram per lithium-metaalbatterij. Er horen nog meer voorwaarden bij — verpakking, kortsluitbeveiliging, een valproef van 1,2 meter en maximaal 30 kg bruto per collo. Of jouw zending eraan voldoet, bepaalt je expediteur of veiligheidsadviseur.

Gevaarsetiket 9A of lithiumbatterij-kenmerk?

Dit zijn twee verschillende dingen uit twee verschillende ADR-paragrafen, en ze sluiten elkaar niet uit. Het is de fout die we het vaakst voorbij zien komen.

• Het lithiumbatterij-kenmerk staat in ADR 5.2.1.9. Dat is de rechthoek of het vierkant met de rood gearceerde rand, met daarop het UN-nummer. Wij voeren dat als het lithiumbatterij-kenmerk.
• Het gevaarsetiket staat in ADR 5.2.2. Voor lithiumbatterijen is dat etiketmodel 9A: de ruit met het batterijsymbool met vlam en de onderstreepte 9. Bij ons is dat het 9A-etiket voor lithiumbatterijen.
• Het klasse 9-etiket is de ruit zónder batterijsymbool, voor diverse gevaarlijke stoffen: het klasse 9-etiket.

Kort gezegd: het kenmerk vertelt welk UN-nummer erin zit, het gevaarsetiket vertelt welk gevaar het is. Welke combinatie op jouw collo hoort, bepalen wij niet — dat volgt uit de indeling van je zending en staat in je vervoersdocumentatie. Twijfel je, leg die vraag bij je veiligheidsadviseur gevaarlijke stoffen.

Let op bij de grote maten: etiketmodel 9A mag niet worden gebruikt als voertuig- of containermarkering (ADR 5.3.1.1.4). Voor klasse 9 op een voertuig of container geldt etiketmodel 9.

Welke maat moet het lithiumbatterij-kenmerk hebben?

Minimaal 100 mm breed en 100 mm hoog. Het kenmerk is een rechthoek of vierkant met een gearceerde rand; de arcering is rood en minimaal 5 mm breed (ADR 5.2.1.9.2). Alleen als de verpakking te klein is, mag het kenmerk worden verkleind tot niet minder dan 100 mm breed × 70 mm hoog. Dat is een uitzondering voor kleine colli, geen vrije keuze.

Waar de maat 120 × 110 mm vandaan komt

Je komt online nog regelmatig 120 × 110 mm tegen als "de voorgeschreven maat". Dat klopte, maar niet meer. De tijdlijn:

Vanaf	Wat er veranderde
1 januari 2017	ADR 5.2.1.9 wordt ingevoerd: kenmerk minimaal 120 × 110 mm
1 januari 2019	Einde overgangstermijn — het kenmerk van 120 × 110 mm werd verplicht
1 januari 2021	Minimum verlaagd naar 100 × 100 mm; verkleinde uitvoering naar 100 × 70 mm

Belangrijk: 100 × 100 mm is een minimum. Een kenmerk van 120 × 110 mm is dus gróter dan het minimum en daarmee niet automatisch fout. Het is alleen geen actueel minimum meer — wie leest dat "de voorgeschreven maat 120 × 110 mm is", leest een verouderde bron.

Let ook op de vorm bij het omrekenen. Ons kenmerk is vierkant: 100 × 100 mm betekent 100 mm breed en 100 mm hoog. Het gevaarsetiket model 9A is een ruit; daar slaat 100 mm op de zijde. Reken die twee niet met elkaar door.

Waarom onze sticker blanco UN- en telefoonvelden heeft

Op ons lithiumbatterij-kenmerk zijn het UN-veld en het telefoonveld blanco. Er staat geen nummer voorgedrukt.

Dat betekent dat de afzender het toepasselijke UN-nummer invult vóór verzending. ADR eist dat het nummer op het kenmerk staat, voorafgegaan door de letters "UN" (5.2.1.9.2); zonder ingevuld nummer is het kenmerk niet compleet. Bevat één collo batterijen met verschillende UN-nummers, dan moeten alle toepasselijke nummers erop — op één kenmerk of op meerdere. Hóé je het nummer aanbrengt, schrijft ADR niet voor. Wel dat elke markering op het collo goed zichtbaar en leesbaar is en tegen weersinvloeden bestand blijft zonder wezenlijk aan werking in te boeten (ADR 5.2.1.2).

Het voordeel daarvan: één sticker dekt UN 3480, UN 3481, UN 3090 én UN 3091. Je hoeft geen vier varianten op voorraad te leggen.

En de grens: wil je een kenmerk met het nummer al voorgedrukt, dan is dit niet het product dat je zoekt. Het telefoonveld is om dezelfde reden leeg — ADR eist geen telefoonnummer op het kenmerk, de tekst noemt alleen het UN-nummer. Voor luchtvracht gelden andere voorschriften; vraag die na bij je expediteur.

Wanneer heb je het kenmerk niet nodig?

Het kenmerk hoort op colli met cellen of batterijen die zijn klaargemaakt volgens bijzondere bepaling 188 of 400 van hoofdstuk 3.3 (ADR 5.2.1.9.1). Bijzondere bepaling 188 noemt onder (f) twee gevallen waarin het kenmerk niet vereist is:

• colli met uitsluitend knoopcelbatterijen die in apparatuur zijn geïnstalleerd, inclusief printplaten;
• colli met niet meer dan vier cellen of twee batterijen die in apparatuur zijn geïnstalleerd, mits er niet meer dan twee van zulke colli in de zending zitten.

Dat tweede geval is precies de situatie "ik verstuur één apparaat met een accu erin". Of jouw zending er ook echt onder valt, hangt af van de rest van de voorwaarden — dat is een vraag voor je expediteur of veiligheidsadviseur.

Zit het collo in een oververpakking, dan moet het kenmerk zichtbaar blijven of op de buitenkant worden herhaald, en moet er "OVERPACK" op met letters van minimaal 12 mm hoog (ook SP 188(f)).

Beschadigde, defecte en afgedankte batterijen

Voor beschadigde, defecte en afgedankte lithiumbatterijen geldt een apart regime. De eisen daarvoor zijn andere eisen dan die in dit artikel, en wij geven er bewust geen etiketadvies over. Gaat het om zo'n zending, leg die dan vóór verzending voor aan je veiligheidsadviseur gevaarlijke stoffen.

Wat je nodig hebt

Wij voeren drie producten die bij lithiumbatterijen ter sprake komen, alle drie als zelfklevende vinylsticker in vijf maten: 100, 150, 200, 250 en 300 mm.

• Het lithiumbatterij-kenmerk — vierkant met rood gearceerde rand, met blanco UN- en telefoonveld.
• Het 9A-etiket voor lithiumbatterijen — ruit met batterijsymbool met vlam en onderstreepte 9.
• Het klasse 9-etiket — ruit voor diverse gevaarlijke stoffen, zonder batterijsymbool.

Alles komt uit onze eigen productie in Roosendaal (onderdeel van DWD Groep, 55 jaar vakmanschap): voor 12:00 besteld is binnen 2 werkdagen verzonden, in heel Nederland en België. Gratis verzending vanaf € 100 excl. btw. ADR is een verdrag van de UNECE; de symbolen zijn in België identiek aan die in Nederland.

Gaat het niet om lithium maar om een andere gevarenklasse? Gebruik dan de keuzehulp voor de overige gevarenklassen. Het complete overzicht staat in ADR-etiketten.

Kort samengevat

• UN 3480 = losse lithium-ionbatterijen. UN 3481 = in of samen met apparatuur. Voor lithium-metaal: UN 3090 en UN 3091.
• Het lithiumbatterij-kenmerk (ADR 5.2.1.9) en het gevaarsetiket 9A (ADR 5.2.2) zijn twee verschillende dingen.
• Het kenmerk is minimaal 100 × 100 mm, met rode arcering van minimaal 5 mm. Alleen bij te kleine verpakkingen mag 100 × 70 mm.
• Het UN-nummer moet ingevuld zijn. Een telefoonnummer eist ADR niet.
• Model 9A mag niet als voertuig- of containermarkering worden gebruikt.
• Bij knoopcellen in apparatuur, of maximaal vier cellen of twee batterijen in apparatuur, is het kenmerk niet vereist.

Veelgestelde vragen over lithiumbatterijen verzenden

Wat is het verschil tussen UN 3480 en UN 3481?

UN 3480 is het UN-nummer voor losse lithium-ionbatterijen: alleen batterijen of cellen, zonder apparaat. UN 3481 is het nummer voor lithium-ionbatterijen in of samen met apparatuur — de accu zit in het toestel, of gaat los mee in dezelfde verpakking. Voor lithium-metaal geldt hetzelfde patroon met UN 3090 en UN 3091.

Welk etiket hoort bij een accu die in een apparaat zit?

Het UN-nummer dat je op het lithiumbatterij-kenmerk invult is dan UN 3481 voor lithium-ion, of UN 3091 voor lithium-metaal. Het kenmerk hoort op colli met batterijen die zijn klaargemaakt volgens bijzondere bepaling 188 of 400. Of daarnaast ook een gevaarsetiket nodig is, volgt uit de indeling van je zending — dat staat in je vervoersdocumentatie.

Moet ik het UN-nummer zelf invullen op het kenmerk?

Op ons kenmerk wel: het UN-veld is blanco. ADR eist dat het UN-nummer op het kenmerk staat, voorafgegaan door de letters "UN", dus de afzender vult het in vóór verzending. Zitten er in één collo batterijen met verschillende UN-nummers, dan moeten alle toepasselijke nummers erop.

Welke maat moet het lithiumbatterij-kenmerk hebben?

Minimaal 100 mm breed en 100 mm hoog, met een rode gearceerde rand van minimaal 5 mm (ADR 5.2.1.9.2). Alleen als de verpakking te klein is, mag het kenmerk worden verkleind tot niet minder dan 100 × 70 mm. Tot 1 januari 2021 lag het minimum op 120 × 110 mm; groter dan het minimum mag nog steeds.

Mag ik het 9A-etiket in een grote maat op een vrachtwagen plakken?

Nee. ADR 5.3.1.1.4 bepaalt dat etiketmodel 9A niet gebruikt mag worden als voertuig- of containermarkering. Voor klasse 9 geldt daar etiketmodel 9. De grote maten van het 9A-etiket zijn bedoeld voor op een collo, niet voor op een voertuig.

Geldt dit ook voor luchtvracht?

Nee. Dit artikel gaat over wegvervoer onder ADR. Luchtvracht (IATA) en zeevracht (IMDG) kennen eigen voorschriften voor lithiumbatterijen. Verstuur je door de lucht of over zee, vraag dan bij je expediteur na welke markering en documentatie daar verwacht worden.

Bronnen

• ADR 2025 — Accord relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route, geldig vanaf 1 januari 2025 (ECE/TRANS/352, UNECE, Genève 2024). Bron van 5.2.1.9 (lithiumbatterij-kenmerk), 5.2.2 (gevaarsetiketten), 5.3.1.1.4 (model 9A niet als placard), bijzondere bepaling 188 en tabel A van hoofdstuk 3.2.
• ECE/TRANS/WP.15/231 — amendementen ADR met inwerkingtreding 1 januari 2017: invoering van 5.2.1.9 en de overgangsbepaling 1.6.1.38.
• ECE/TRANS/WP.15/249 — amendementen ADR met inwerkingtreding 1 januari 2021: verlaging van de minimummaat naar 100 × 100 mm.

Meteen goed geregeld? Bekijk alle ADR-etiketten of blader door het volledige assortiment van SignalWorx. Dit artikel wordt geactualiseerd op basis van de nieuwste ADR-editie.